รับเชิงรุก บันทึกการศึกษาความหลากหลายทาง ชีวภาพกับภูมิปัญญาของคนท่าสีดาบนป่าภูคำบก PDF Print E-mail
Written by Administrator   
Wednesday, 11 April 2012 06:23

พศ. 2504 รัฐบาลไทยประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 1 ให้เกษตรกรไทยปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยว ส่งออกทำเงินให้ได้มากๆ ตามคำขวัญ งานคือเงิน เงินคืองาน บันดาลสุข รัฐบาลพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน น้ำไหล ไฟสว่าง ทางดี การพัฒนาสำเร็จตามแผน แต่ก็มีปัญหามากมายตามเข้าสู่ครัวเรือน ปัญหาหนี้สิน ยาเสพติด โรคภัยไข้เจ็บ การทอดทิ้งเด็กและคนชรา ดินเสื่อม ป่าโทรม ลัทธิบริโภคนิยมครอบงำชาวบ้าน อยากรวยเร็ว อยากได้เยอะ ต้องนำเข้าทุกสิ่งทุกอย่างจากภายนอกแม้กระทั่งภูมิปัญญา ชาวบ้านจึงอยู่ในภาวะ “ตั้งรับ” มาโดยตลอด


ภาวะตั้งรับของชาวไทยมีทางออก เนื่องจากที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ของประเทศไทย ร่ำรวมความหลากหลายทางชีวภาพ ดินดำน้ำชุ่ม ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว มีตัวอย่างชุมชนและงานวิจัยมากพอที่จะตอบว่า ชาวบ้านมีกินมีใช้ ไม่มีหนี้สิน จากการทำเกษตรผสมผสาน หาอยู่หากินด้วยการพึ่งพาป่า พึ่งพิงตนเองด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น ชาวบ้านอยู่เย็นเป็นสุขเช่นเดียวกับชาวบ้านท่าสีดา อ.หนองพอก จ.ร้อยเอ็ด โชคดีที่มีป่าภูคำบกเนื้อที่ 2,500 ไร่ ป่าให้อาหาร สมุนไพรให้สายน้ำไหลผ่านหลาย ลำห้วยและให้ปุ๋ยที่สะสมบนป่าแล้วไหลวลงสู่แปลงนาของชาวบ้านที่อยู่ต่ำลงมา สร้างความอุดมสมบูรณ์ให้พืชเกษตร การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นจัดการบริหารความหลากหลายทางชีวภาพของชุมชน จึงเป็นการรุกกลับกระแสทุนนิยมเงินตรา นำชาวบ้านเดินสู่อิสรภาพทางการเงินได้


ปี 2552 นี้ กรมป่าไม้ร่วมกับอาสาสมัครชาวบ้านท่าสีดา ได้สำรวจความหลากหลายทางชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อจัดทำฐานข้อมูล ซึ่งข้อค้นพบบางส่วนได้ถูกนำเสนอไว้ในหนังสือเล่มนี้แล้ว


ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารนี้ได้ตามลิงค์ด้านล่าง
.PDF :: ดาวน์โหลดเอกสาร

 
ในระบบนี้ใช้งานได้ดีในบราวเซอร์ IE และ Firefox